ZAKON ZA LOKALNATA SAMOUPRAVA
I. OP[TI
ODREDBI
^len 1
(1) So ovoj zakon se ureduvaat: nadle`nostite na op{tinata; neposrednoto u~estvo na gra|anite vo odlu~uvaweto; organizacijata i rabotata na organite na op{tinata; op{tinskata administracija; aktite na organite; imot - sopstvenost na op{tinata; nadzorot nad rabotata na organite na op{tinata; raspu{taweto na sovetot na op{tinata; mehanizmite na sorabotka me|u op{tinite i Vladata na Republika Makedonija; mesnata samouprava; za{titata na lokalnata samouprava; utvrduvawe na slu`beni jazici vo op{tinite i drugi pra{awa od zna~ewe za lokalnata samouprava.
^len 2
Poimnik
(1) Oddelni izrazi upotrebeni vo ovoj zakon go imaat slednovo zna~ewe:
1. //Op{tina// e edinica na lokalna samouprava, kako zaednica na `itelite na odredeno podra~je, utvrdeno so zakon, koja preku svoite organi i preku administracijata i organiziranite javni slu`bi, ovozmo`uva vr{ewe na nadle`nostite propi{ani so zakon;
2. //Propisi// se op{ti akti so koi sovetot go ureduva vr{eweto na nadle`nostite na op{tinata;
3. //Me|unarodna sorabotka na op{tinite// e sekoe dejstvie na op{tinite od Republika Makedonija prezemeno vo soglasnost so zakon, zaradi vospostavuvawe sorabotka me|u niv i lokalnite zaednici ili lokalnite vlasti na edna ili pove}e drugi dr`avi, kako i ~lenuvawe na nivnite asocijacii vo me|unarodni organizacii na lokalnite zaednici ili lokalnite vlasti;
4. //Proces na odlu~uvawe// e zbir na aktivnosti na sovetot koi se sostojat od: definirawe i opredeluvawe na pra{awa koi treba da se re{at; predlozi i re{enija; razgleduvawe i donesuvawe na propisi i merki;
5.
//Neposredno u~estvo na gra|anite// e
poedine~no ili kolektivno vklu~uvawe na
`itelite na op{tinata vo odlu~uvawa za raboti od lokalno zna~ewe vo
razli~ni nivoa na odlu~uvawe;
6. //Nadle`nost na op{tinata// e zbir na raboti od javen interes od lokalno zna~ewe koi op{tinata, vo soglasnost so zakon, ima pravo da gi vr{i na svoeto podra~je i e odgovorna za nivnoto izvr{uvawe;
7. //Delegirawe na izvr{uvaweto // e prenesuvawe na vr{eweto na opredeleni raboti od nadle`nost na eden organ na drug organ, pri {to rabotata se vr{i od imeto, po upatstvata i odgovornosta na organot koj go prenel izvr{uvaweto;
8. //Raboti od javen interes od lokalno zna~ewe// se raboti od interes na celata lokalna zaednica ili oddelni nejzini delovi koi se utvrdeni so zakon;
9. //Dogovor za izvr{uvawe na raboti od javen interes od lokalno zna~ewe// e dogovor so koj op{tinata ovlastuva opredeleno pravno ili fizi~ko lica vo ime i vo interes na op{tinata, da vr{i raboti od javen interes od lokalno zna~ewe;
10. //Javni slu`bi// se neprofitni organizacii za vr{ewe na javni uslugi (javni pretprijatija i javni ustanovi), koi vr{at dejnost od javen interes od lokalno zna~ewe;
11. //Javni uslugi// e vr{ewe na raboti od javen interes od lokalno zna~ewe za korisnicite;
12. //Korisnik na javna usluga // e sekoe fizi~ko i pravno lice koe koristi uslugi od javnite slu`bi i
13. //Odgovornost// e obvrskata na op{tinata, odnosno licata izbrani na javni funkcii na lokalno nivo za {tetata predizvikana na treti lica od postapkite ili propustite vo tekot na izvr{uvaweto na nivnite nadle`nosti.
^len 3
Op{tini
(1) Edinici na lokalnata samouprava se op{tinite.
(2) Op{tinite se pravni lica.
(3) Op{tinite gi izvr{uvaat svoite nadle`nosti preku organi izbrani neposredno od gra|anite.
^len 4
Grad Skopje
(1) Gradot Skopje e posebna edinica na lokalnata samouprava vo koja se ostvaruvaat zaedni~kite potrebi i interesi na gra|anite {to proizleguvaat od karakterot na Gradot Skopje, kako glaven grad na Republika Makedonija.
(2) Odredbite od ovoj zakon se odnesuvaat i na Gradot Skopje, kako posebna edinica na lokalnata samouprava, dokolku so Zakonot za Gradot Skopje poinaku ne e uredeno.
Gra|anite go
ostvaruvaat pravoto na lokalna samouprava neposredno i preku pretstavnici vo
organite na op{tinata.
Gra|anite na Republika Makedonija, koi imaat postojano `iveali{te na podra~jeto na op{tinata se `iteli na op{tinata.
^len 7
Propisi na op{tinata
(1)
Op{tinata go ureduva vr{eweto na svoite nadle`nosti so statutot i drugi
propisi.
(2) So statutot na op{tinata se ureduvaat: organizacijata i raboteweto na organite na op{tinata, organizacijata i raboteweto na komisiite na sovetot; vr{eweto na rabotite od ~lenot 20 na ovoj zakon; na~inot na informirawe na gra|anite; slu~aite na isklu~uvawe na javnosta od sednicite na sovetot; na~inot i postapkata za dostavuvawe pretstavki i predlozi za rabotata na organite na op{tinata i postapuvawe po niv; na~inot na organizirawe javni tribini, sproveduvawe anketi i pribirawe predlozi od gra|anite; na~inot na izvr{uvawe na obvrskite od oblasta na odbranata vo voena sostojba, kako i drugi pra{awa od zna~ewe za lokalnata samouprava.
(3) Propisite na op{tinata se objavuvaat pred da vlezat vo sila.
(4) Na~inot na objavuvaweto na propisite se ureduva so statutot.
^len 8
Informirawe na javnosta
(1) Organite na op{tinata, komisiite na sovetot i javnite slu`bi osnovani od op{tinata se dol`ni, bez nadomestok da gi informiraat gra|anite za svojata rabota, kako i za planovite i programite koi se od zna~ewe za razvojot na op{tinata, na na~in utvrden so statutot.
(2) Op{tinata
e dol`na na gra|anite da im ovozmo`i pristap kon osnovnite informacii za
uslugite {to im gi obezbeduva, na na~in i pod uslovi uredeni so statutot.
^len 9
Podra~je i ime na op{tinata
Op{tinata ima svoe podra~je i ime, utvrdeni so zakon.
^len 10
Grb i zname na op{tinata
(1) Op{tinata mo`e da ima svoj grb i zname.
(2) Grbot i znameto na op{tinata (vo natamo{niot tekst: grb i zname), se razlikuva od grbot i znameto na Republika Makedonija i grbot i znameto na drugite op{tini i Gradot Skopje.
(3) Grbot i znameto se razlikuvaat i od grbot i znameto na drugite dr`avi, edinici na lokalnata samouprava na drugi dr`avi i na me|unarodni organizacii.
(4) Na~inot i postapkata za utvrduvawe na grbot i znameto se ureduva so statutot.
(5) Ministerstvoto nadle`no za vr{ewe na rabotite {to se odnesuvaat na lokalnata samouprava, vodi registar na grbovite i znamiwata na op{tinite vo Republika Makedonija.
(6) Grbot i znameto mo`at da se upotrebuvaat po upisot vo registarot od stavot (5) na ovoj ~len.
(7) Ministerot nadle`en za vr{ewe na rabotite
{to se odnesuvaat na lokalnata samouprava, ja propi{uva sodr`inata i
na~inot na vodewe na registerot od stavot (5) na ovoj ~len.
^len 11
(1) Vo soglasnost so ekonomskata politika na dr`avata, op{tinata se finansira od sopstveni izvori na prihodi i drugi izvori na finansirawe.
(2) Sopstveni izvori na prihodi na op{tinata se lokalnite danoci, nadomestoci i taksi utvrdeni so zakon.
(3) Op{tinata, vo ramkite opredeleni so zakon, ja utvrduva visinata na stapkite na danocite i visinata na nadomestocite i taksite od stavot (2) na ovoj ~len.
(4) Op{tinata se
finansira i od dotacii od dr`avata i
drugi izvori na prihodi, vo soglasnost so zakon.
(5) Op{tinata ima
pravo da se zadol`uva na doma{niot i stranskiot pazar na kapital, vo soglasnost so zakon.
(6) Op{tinata, vo ramkite na svoite nadle`nosti, samostojno raspolaga so sopstvenite izvori na prihodi.
(7) Izvorite na prihodite na op{tinata treba da obezbedat soodvetno izvr{uvawe na nejzinite nadle`nosti utvrdeni so zakon.
(8) Finansiraweto na op{tinata se ureduva so zakon.
^len 12
Razvoj na nedovolno razvienite podra~ja na op{tinata
Republikata obezbeduva sredstva za razvoj na nedovolno razvienite
podra~ja na op{tinata, vo soglasnost so
kriteriumite i na na~in {to e utvrden so zakon.
^len 13
Buxet na op{tinata
(1) Op{tinata ima svoj buxet.
(2) Pra{awata {to se odnesuvaat na buxetot na op{tinata se ureduvaat so zakon.
^len 14
Me|uop{tinska sorabotka
(1) Vo vr{eweto na svoite nadle`nosti, op{tinite mo`at me|usebno da sorabotuvaat.
(2) Zaradi ostvaruvawe na zaedni~kite interesi i vr{ewe na zaedni~kite raboti od nadle`nost na op{tinite, tie mo`at da zdru`uvaat sredstva i da formiraat zaedni~ki javni slu`bi, vo soglasnost so zakon.
(3) So cel za izvr{uvawe na oddelni nadle`nosti, op{tinite mo`at, isto taka da formiraat zaedni~ki administrativni tela vo odredeni oblasti, vo soglasnost so zakon.
(4) Op{tinite mo`at da sorabotuvaat i so edinici na lokalnata samouprava na drugi zemji, kako i so me|unarodni organizacii na lokalnite zaednici, kako i da ~lenuvaat vo me|unarodni organizacii na lokalnite vlasti.
(5) Ministerstvoto nadle`no za vr{ewe na rabotite {to se odnesuvaat na lokalnata samouprava vodi evidencija za ostvarenata me|unarodna sorabotka na op{tinite, vo soglasnost so zakon.
^len 15
Pravo na zdru`uvawe na op{tinite
Zaradi za{tita i unapreduvawe na zaedni~kite interesi, op{tinite mo`at da se zdru`uvaat vo zdru`enija, vo soglasnost so ovoj i drug zakon.
II. OSNOVAWE I PODRA^JE NA OP[TINITE
^len 16
Osnovawe
Op{tinata se osnova za podra~je na edno ili pove}e naseleni mesta vo koi gra|anite se povrzani so zaedni~ki potrebi i interesi, na koe postojat uslovi za materijalen i op{testven razvoj i za u~estvo na gra|anite vo odlu~uvaweto za lokalnite potrebi i interesi.
^len 17
Podra~je
Podra~jeto na koe se osnova op{tinata treba da pretstavuva prirodna geografska i ekonomska povrzana celina, so komunikacii me|u naselenite mesta i gravitacija kon zaemniot centar, kako i da ima izgradeni infrastrukturni objekti i objekti od op{testven standard.
^len 18
Granici
Pri utvrduvaweto na podra~jeto na op{tinata se vodi smetka za granicite na katastarskite op{tini, taka {to granicite na op{tinata da ne gi se~at granicite na katastarskite op{tini.
^len 19
Teritorijalna podelba
(1) Teritorijalnata podelba na Republika Makedonija, utvrduvaweto na podra~jeto, imiwata, sedi{tata i granicite na op{tinite, postapkata za osnovawe op{tini (spojuvawe, podelba i promena na granicite) i drugi pra{awa vo vrska so teritorijalnata podelba se ureduvaat so zakon.
(2) Osnovaweto na novi op{tini, kako i promenata na sedi{teto na op{tinite se vr{i so zakon.
^len 20
Op{ta nadle`nost
Op{tinite, vo ramkite na zakonot, vo soglasnost so na~eloto na subsidijarnost, imaat pravo na svoeto podra~je da gi vr{at rabotite od javen interes od lokalno zna~ewe, {to ne se isklu~eni od nivna nadle`nost ili ne se vo nadle`nost na organite na dr`avnata vlast.
^len 21
Nadle`nosti na op{tinite
(1) Op{tinite samostojno, vo ramkite na zakonot, gi ureduvaat i vr{at rabotite od javen interes od lokalno zna~ewe, utvrdeni so ovoj ili drug zakon i se odgovorni za nivnoto vr{ewe.
(2) So zakonot so koj se utvrduvaat
drugi nadle`nosti na op{tinata se
opredeluvaat i izvorite na finansirawe za
vr{ewe na tie nadle`nosti.
(3) Nadle`nostite od stavot (1) na ovoj ~len
po pravilo se celosni i isklu~ivi i ne
smeat da bidat odzemeni ili ograni~eni, osven vo slu~aite utvrdeni so zakon.
^len 22
Lista na nadle`nosti
(1) Op{tinite se nadle`ni za vr{ewe na slednive raboti:
1. Urbanisti~koto (urbano i ruralno) planirawe, izdavaweto na odobrenie za gradewe na objekti od lokalno zna~ewe utvrdeni so zakon, ureduvaweto na prostorot i ureduvaweto na grade`noto zemji{te;
2. Za{titata na `ivotnata sredina i prirodata - merki za za{tita i spre~uvawe od zagaduvawe na vodata, vozduhot, zemji{teto, za{tita na prirodata, za{tita od bu~avata i nejonizira~koto zra~ewe;
3. Lokalniot ekonomski razvoj - planirawe na lokalniot ekonomski razvoj; utvrduvawe na razvojnite i strukturnite prioriteti; vodewe na lokalna ekonomska politika; poddr{ka na razvojot na malite i srednite pretprijatija i na pretpriemni{tvoto na lokalno nivo i vo toj kontekst, u~estvo vo vospostavuvaweto i razvojot na lokalnata mre`a na institucii i agencii i promovirawe na partnerstvo;
4. Komunalnite dejnosti - snabduvaweto so voda za piewe; isporakata na tehnolo{kata voda; odveduvaweto i pre~istuvaweto na otpadnite vodi; javnoto osvetluvawe; odveduvaweto i tretmanot na atmosferskite vodi; odr`uvaweto na javna ~istota; sobirawe, transportirawe i postapuvawe so komunalniot cvrst i tehnolo{ki otpad; ureduvaweto i organiziraweto na javniot lokalen prevoz na patnici; snabduvaweto so priroden gas i toplinska energija; odr`uvaweto na grobovite, grobi{tata, krematoriumite i davaweto pogrebalni uslugi; izgradbata, odr`uvaweto, rekonstrukcijata i za{titata na lokalnite pati{ta, ulici i drugi infrastrukturni objekti; regulirawe na re`imot na soobra}ajot; izgradbata i odr`uvaweto na uli~nata soobra}ajna signalizacija; izgradbata i odr`uvaweto na javniot prostor za parkirawe; otstranuvaweto na nepropisno parkiranite vozila; otstranuvawe na havarisanite vozila od javnite povr{ini; izgradbata i odr`uvaweto na pazarite; ~isteweto na oxacite; odr`uvaweto i koristeweto na parkovite, zeleniloto, park-{umite i rekreativnite povr{ini; regulacijata, odr`uvaweto i koristeweto na re~nite korita vo urbaniziranite delovi; opredeluvaweto na imiwa na ulici, plo{tadi, mostovi i drugi infrastrukturni objekti;
5. Kulturata - institucionalnata i finansiskata poddr{ka na kulturnite ustanovi i proekti; neguvaweto na folklorot, obi~aite, starite zanaeti i sli~ni kulturni vrednosti; organiziraweto kulturni manifestacii; pottiknuvaweto na raznovidni specifi~ni formi na tvore{tvo;
6. Sportot i rekreacijata - razvojot na masovniot sport i rekreativnite aktivnosti; organiziraweto na sportski priredbi i manifestacii; odr`uvaweto i izgradbata na objekti za sport; poddr{ka na sportski sojuzi;
7. Socijalnata za{tita i za{tita na decata - detski gradinki i domovi
za stari (sopstvenost, finansirawe, investicii i odr`uvawe); ostvaruvawe na socijalna gri`a za invalidnite
lica; decata bez roditeli i roditelska gri`a; deca so vospitno-socijalni
problemi; deca so posebni potrebi; decata od ednoroditelski semejstva; decata
na ulica; licata izlo`eni na socijalen rizik; licata zasegnati so zloupotreba
na droga i alkohol; podigawe na svesta na naselenieto; domuvawe na lica so
socijalen rizik; ostvaruvawe na pravo i vospituvawe na decata od predu~ili{na
vozrast. Vr{eweto na ovie nadle`nosti se vo soglasnost so Nacionalnata programa
za razvoj na socijalnata za{tita;
8. Obrazovanie - osnovawe, finansirawe i administrirawe na osnovni i sredni u~ili{ta, vo sorabotka so centralnata vlast, vo soglasnost so zakon, organizirawe na prevoz i ishrana na u~enici i nivno smestuvawe vo u~eni~ki domovi;
9. Zdravstvenata za{tita - upravuvawe so mre`ata na javni zdravstveni organizacii i objekti od primarna zdravstvena za{tita koi treba da vklu~at zastapenost na lokalnata samouprava vo site odbori na site zdravstveni organizacii vo javna sopstvenost, zdravstvenoto vospituvawe; unapreduvawe na zdravjeto; preventivni aktivnosti; za{tita na zdravjeto na rabotnicite i za{tita pri rabota; zdravstven nadzor nad `ivotnata sredina; nadzor nad zaraznite bolesti; pomo{ na pacienti so specijalni potrebi (na primer, mentalno zdravje, zloupotreba na deca itn.) i drugi oblasti koi }e bidat utvrdeni so zakon;
10. Sproveduvawe na podgotovki i prezemawe merki za za{tita i spasuvawe na gra|anite i materijalnite dobra od voeni razurnuvawa, prirodni nepogodi i drugi nesre}i i od posledicite predizvikani od niv;
11. Protivpo`arna za{tita {to ja vr{at teritorijalnite protivpo`arni edinici;
12. Nadzor nad vr{eweto na rabotite od nejzina nadle`nost i
13. Drugi raboti opredeleni so zakon.
(2) Nadle`nostite od stavot (1) na ovoj ~len se izvr{uvaat soglasno so standardite i postapkite utvrdeni so zakon.
(3) So zakon se utvrduvaat rabotite od nadle`nost na op{tinata koi taa zadol`itelno }e gi vr{i.
^len 23
Delegirana nadle`nost
(1) Organot na dr`avnata uprava mo`e da go delegira izvr{uvaweto na opredeleni raboti od svoja nadle`nost na gradona~alnikot, vo
soglasnost so zakon.
(2) Vo slu~aite od stavot (1) na ovoj ~len se prenesuvaat i sredstvata predvideni vo Buxetot na Republika Makedonija za
izvr{uvawe na tie raboti.
(3) Na~inot na izvr{uvawe na rabotite od stavot (1) na ovoj ~len mo`e da
se prisposobi na lokalnite uslovi, so po~ituvawe na standardite utvrdeni so
zakon.
(4) Organot na dr`avnata uprava od stavot (1) na ovoj ~len e supsidijarno odgovoren
za izvr{uvaweto na delegiranite raboti.
^len 24
Na~in na izvr{uvawe na nadle`nostite
(1) Zaradi izvr{uvawe na svoite nadle`nosti, op{tinite mo`at da osnovaat javni slu`bi, vo soglasnost so zakon.
(2) Op{tinata mo`e da go delegira vr{eweto na odredeni raboti
od javen interes od lokalno zna~ewe na
drugi pravni ili fizi~ki lica, vrz osnova na dogovor za izvr{uvawe na raboti od
javen interes, vo soglasnost so zakon.
(3) Op{tinata e supsidijarno odgovorna za izvr{uvaweto na rabotite od javen interes od stavovite (1) i (2) na ovoj ~len.
IV. NEPOSREDNO U^ESTVO NA GRA\ANITE VO ODLU^UVAWETO VO OP[TINITE
Oblici na u~estvo na gra|anite
(1) Gra|anite neposredno u~estvuvaat vo odlu~uvaweto za pra{awa od lokalno zna~ewe preku gra|anska inicijativa, sobiri na gra|anite i referendum, na na~in i postapka utvrdeni so zakon.
(2) Tro{ocite za sproveduvawe na neposrednoto
u~estvo na gra|anite vo odlu~uvaweto
pa|aat na tovar na op{tinskiot
buxet.
^len 26
Gra|anska inicijativa
(1) Gra|anite imaat pravo da mu predlo`at na
sovetot da donese odreden akt ili da re{i odredeno pra{awe od negovata nadle`nost.
(2) Gra|anska
inicijativa ne mo`e da se podnese za kadrovski i finansiski pra{awa.
(3) Za predlogot od stavot (1) na ovoj ~len, sovetot e dol`en da rasprava ako go poddr`at najmalku 10% od izbira~ite na op{tinata, odnosno na mesnata samouprava na koja se odnesuva opredelenoto pra{awe.
(4) Raspravata od stavot (3) na ovoj ~len, sovetot e dol`en da ja odr`i
najdocna vo rok od 90 dena po dostavenata inicijativa i da gi informira
gra|anite za svojata odluka.
^len 27
Sobir na gra|ani
(1) Sobir na gra|ani mo`e da se svika za podra~jeto na celata op{tina ili za podra~jeto na mesnata samouprava.
(2) Sobirot na gra|ani go svikuva gradona~alnikot na op{tinata po sopstvena inicijativa, na barawe na sovetot ili na barawe od najmalku 10% od izbira~ite na op{tinata, odnosno na mesnata samouprava na koja se odnesuva opredelenoto pra{awe.
(3) Organite na op{tinata se
dol`ni vo rok od 90 dena da gi razgledaat zaklu~ocite doneseni na sobirot na
gra|anite i da gi zemat predvid pri odlu~uvaweto i donesuvaweto merki po
pra{awata na koi se odnesuvaat, kako i da gi informiraat gra|anite za svoite
odluki.
Referendum
(1) Gra|anite preku referendum mo`at da odlu~uvaat za pra{awata od nadle`nost na
op{tinata, kako i za drugi pra{awa od lokalno
zna~ewe.
(2) Sovetot e dol`en da raspi{e
referendum na barawe od najmalku 20% od izbira~ite na op{tinata.
(3) Sovetot mo`e da raspi{e referendum za pra{awa od negova nadle`nost, po sopstvena inicijativa.
(4) Odlukata donesena na referendumot e zadol`itelna za sovetot .
(1) Sekoj gra|anin ima pravo, poedine~no ili zaedno so drugite da dostavuva pretstavki i predlozi za rabotata na organite na op{tinata i op{tinskata administracija.
(2) Gradona~alnikot e dol`en:
- da sozdade uslovi za dostavuvawe pretstavki i predlozi;
- najdocna vo rok od 60 dena, od denot na primot na pretstavkata, odnosno predlogot, na podnositelot da mu dostavi obrazlo`en odgovor i
- pretstavkite i predlozite koi{to ne se odnesuvaat na raboti od nadle`nost na organite na op{tinata da gi dostavi do soodvetniot nadle`en organ i za toa da go izvesti podnositelot.
^len 30
Javni tribini, anketi i predlozi
Pri izgotvuvaweto na propisite na op{tinata, sovetot, odnosno gradona~alnikot mo`e prethodno da organizira javni tribini, da sprovede anketi ili da pobara predlozi od gra|anite.
V. ORGANIZACIJA
I RABOTA NA ORGANITE NA OP[TINATA
Organi na op{tinite
Organi na op{tinata
se: sovetot i gradona~alnikot.
^len 32
Na~in na rabota na sovetot na op{tinata
(1) Sovetot e pretstavni~ki organ na gra|anite koj odlu~uva vo ramkite na nadle`nostite na op{tinata.
(2) Za razgleduvawe na pra{awa i utvrduvawe predlozi od odredena oblast, sovetot od svojot sostav mo`e da formira postojani i povremeni komisii.
(3) Sostavot i na~inot na izborot na ~lenovite na komisiite od stavot (2) na ovoj ~len se ureduvaat so statutot.
(4) Sostavot na komisiite od stavot (2) na ovoj
~len soodvetstvuva na proporcionalnata
zastapenost na politi~kite partii vo
sovetot.
^len 33
Izbor na ~lenovi na sovetot
(1) Sovetot go so~inuvaat pretstavnici na gra|anite izbrani na op{ti, neposredni i slobodni izbori so tajno glasawe.
(2) Izborot na ~lenovite na sovetot se ureduva so zakon.
^len 34
Broj na ~lenovi na sovetot
Brojot na ~lenovite na sovetot se utvrduva vo zavisnost od brojot na `itelite vo op{tinata i ne mo`e da bide pomal od 9 nitu pogolem od 33 ~lena, i toa vo op{tinite so:
|
`iteli |
~lenovi na sovetot |
|
do 5000 |
9 |
|
od 5001 do 10.000 |
11 |
|
od 10001 do 20000 |
15 |
|
od 20001 do 40000 |
19 |
|
od 40001 do 60000 |
23 |
|
od 60001 do 80000 |
27 |
|
od 80001 do 100000 |
31 |
|
Nad 100000 |
33 |
^len 35
Status na ~lenovite na sovetot
(1) ^lenovite na sovetot se izbiraat za vreme od ~etiri godini.
(2) ^lenovite na sovetot gi pretstavuvaat gra|anite i vo sovetot odlu~uvaat po svoe uveruvawe.
(3) ^lenot na sovetot ne mo`e da bide otpovikan.
(1) Sovetot:
1. Go donesuva statutot na op{tinata i drugi propisi;
2. Donesuva buxet na op{tinata i godi{na smetka na op{tinata;
3. Ja utvrduva visinata na sopstvenite izvori na prihodi za finansirawe na op{tinata, vo ramkite utvrdeni so zakon;
4. Osnova javni slu`bi vo ramkite na nadle`nosta na op{tinata i vr{i nadzor nad nivnata rabota;
5. Imenuva ~lenovi vo upravnite odbori na javnite slu`bi, koi gi osnova;
6. Usvojuva programi za
rabota i finansiski planovi za finansirawe
na javnite slu`bi, koi gi osnovala op{tinata;
7. Gi usvojuva izve{taite za izvr{uvawe na buxetot i godi{nata smetka na op{tinata;
8. Odlu~uva za davawe
dozvola za vr{ewe dejnost od javen interes od lokalno zna~ewe, vo soglasnost so
zakon;
9. Gi usvojuva izve{taite za rabotata i godi{nite smetki na javnite slu`bi, koi gi osnovala op{tinata;
10. Odlu~uva za na~inot na raspolagawe so sopstvenosta na op{tinata;
11. Odlu~uva za na~inot na vr{ewe na finansiska kontrola na buxetot na op{tinata, vo soglasnost so zakon;
12. Go izbira liceto koe
rakovodi so podra~nata edinica na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti vo
op{tinata, vo soglasnost so zakon;
13. Go razgleduva i
usvojuva godi{niot izve{taj za javnata bezbednost na podra~jeto na op{tinata,
koj go dostavuva do ministerot za vnatre{ni raboti i narodniot pravobranitel;
14.
Mo`e
da dava preporaki na rakovodnoto lice na podra~nata edinica na ministerstvoto
za vnatre{ni raboti od oblasta na javnata bezbednost i bezbednosta vo
soobra}ajot i
15.
Vr{i i drugi raboti utvrdeni so zakon.
(2) Dokolku sovetot ne gi usvoi izve{taite od stavot (1) to~kite (7) i (9) na ovoj ~len, mo`e da pokrene postapka za vr{ewe na kontrola nad materijalnoto i finansiskoto rabotewe pred nadle`niot organ za nadzor.
(3) Rakovodnoto lice od stavot (1) to~ka 12 na ovoj ~len e izbrano ako
za nego glasale mnozinstvo od site soveti na op{tinite, koi gi opfa}a
podra~nata edinica na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.
^len 37
Konstituirawe na sovetot
(1) Prvata sednica na novoizbraniot sovet ja svikuva pretsedatelot na sovetot od prethodniot sostav najdocna vo rok od 20 dena od denot na zavr{uvaweto na izborite.
(2) Ako sovetot ne se svika vo rok od stavot (1) na ovoj ~len,
~lenovite na sovetot sami se
sostanuvaat i pod pretsedavawe na najstariot ~len na sovetot go konstituiraat sovetot vo rok od 10 dena po
istekot na rokot od stavot (1) na ovoj ~len.
(3) Ako sednicata ne se odr`i vo rok od stavot (2) na ovoj ~len }e se raspi{at novi izbori za ~lenovite na sovetot, na na~in utvrden so zakon.
//Jas (ime i prezime) sve~eno izjavuvam deka pravata i dol`nostite na ~len vo sovetot }e gi vr{am sovesno i deka pri nivnoto vr{ewe }e gi po~ituvam Ustavot, zakonot, propisite na sovetot i deka }e go {titam ustavniot poredok na Republika Makedonija//.
^len 39
Svikuvawe
sednici na sovetot
(1) Sednicite na sovetot se svikuvaat po potreba, no najmalku edna{ na tri meseci.
(2) Sednicite gi svikuva pretsedatelot na sovetot na svoja inicijativa, na barawe na gradona~alnikot ili na barawe od najmalku ¼1/4 od ~lenovite na sovetot najdocna vo rok od 15 dena od denot na negovoto podnesuvawe.
(3) Dokolku vo rokot opredelen vo stavot (2) na ovoj ~len, pretsedatelot na sovetot ne ja svika sednicata na sovetot, ~lenovite na sovetot sami se sostanuvaat i izbiraat pretsedatel za taa sednica.
(4) Denot, ~asot i mestoto na odr`uvaweto na sednicite na sovetot, kako i predlogot na dnevniot red po koj }e se raboti, zadol`itelno se objavuvaat najdocna sedum dena pred denot na odr`uvaweto na sednicata, na na~in utvrden so statutot.
^len 40
Svikuvawe vonredna
sednica na sovetot
(1) Vonredna sednica na sovetot svikuva pretsedatelot na
sovetot, po sopstvena inicijativa ili na barawe na najmalku 1/3 od ~lenovite na
sovetot, vo slu~ai i na na~in utvrdeni so statutot.
(2) Vo izvestuvaweto za svikuvawe na vonrednata sednica se naveduva vremeto, mestoto na odr`uvawe i
dnevniot red na sednicata.
(3) Sovetot ne mo`e da go menuva dnevniot red za vonrednata sednica.
(4) Pred zapo~nuvaweto na sednicata zadol`itelno se glasa za opravdanosta na pri~inite na svikuvawe na vonrednata sednica.
^len 41
Rabota na sednicite
na sovetot
(1) Sovetot mo`e da raboti ako na sednicata prisustvuvaat mnozinstvo od vkupniot broj ~lenovi na sovetot.
(2) Sovetot odlu~uva so mnozinstvo glasovi od prisutnite ~lenovi, ako so zakon i so statutot poinaku ne e opredeleno.
(3) Propisite koi se odnesuvaat na kulturata, upotrebata na jazicite i pismata na koi zboruvaat pomalku od 20% od gra|anite vo op{tinata, utvrduvaweto i upotrebata na grbot i znameto na op{tinata, se usvojuvaat so mnozinstvo glasovi od prisutnite ~lenovi na sovetot, pri {to mora da ima mnozinstvo glasovi od prisutnite ~lenovi na sovetot koi pripa|aat na zaednicite koi ne se mnozinsko naselenie vo op{tinata.
(4) Na sednicata na sovetot po pravilo, se glasa javno.
(5) Za sekoja sedinica na sovetot se vodi zapisnik.
(1) Sovetot raboti na sednici.
(2) Sednicite na sovetot se javni.
(3) Za isklu~uvawe na prisustvoto na javnosta na sednicata se odlu~uva ako za toa postojat opravdani pri~ini utvrdeni so statutot, so dvotretinsko mnozinstvo glasovi od vkupniot broj ~lenovi na sovetot.
(4) Na raspravata za buxetot na op{tinata, godi{nata smetka na buxetot i za urbanisti~kite planovi, prisustvoto na javnosta ne mo`e da se isklu~i.
^len 43
Prava i dol`nosti na ~lenovite na sovetot
(1) ^lenovite na sovetot imaat pravo i dol`nost da prisustvuvaat i da u~estvuvaat vo rabotata na sovetot i na negovite postojani ili povremeni komisii.
(2) ^lenovite imaat pravo na sednicata na sovetot da davaat inicijativi i predlozi i da postavuvaat pra{awa na gradona~alnikot.
(3) ^lenot na sovetot ne mo`e da bide povikan na krivi~na odgovornost ili da bide pritvoren za iska`ano mislewe ili za glasawe vo sovetot.
(4) Rabotodavecot e dol`en da go oslobodi od
profesionalnata rabota ~lenot na sovetot zaradi prisustvo na sednicite na
sovetot ili na komisiite vo koi e ~len.
(5) ^lenovite na sovetot imaat i drugi prava i dol`nosti utvrdeni so statutot i drugi propisi, vo soglasnost so ovoj zakon.
^len 44
Konflikt na interesi na
~lenovite na sovetot
(1) ^lenot na sovetot ne mo`e da u~estvuva vo procesot na odlu~uvaweto za pra{awa vo koi toj ili negoviot bra~en drugar, dete ili rodnina do vtor stepen strani~na linija ima finansiski ili drug li~en interes.
(2) ^lenot na sovetot e dol`en da go informira sovetot za pra{awata za koi toj ima finansiski ili drug li~en interes.
(3) ^lenot na sovetot ne mo`e da bide
vraboten vo op{tinskata administracija
na op{tinata vo koja e izbran.
(4) So denot na vrabotuvaweto soglasno so stav
(3) na ovoj ~len }e se smeta deka ~lenot na sovetot podnel ostavka.
(5) ^lenot na sovetot vraboten vo javnite slu`bi koi gi osnovala op{tinata, ne mo`e da u~estvuva vo procesot na
odlu~uvaweto za pra{awa {to se odnesuvaat na javnata slu`ba vo koja e vraboten.
^len 45
Nadomestoci
na ~lenovite na sovetot
^lenovite na sovetot imaat pravo na nadomestok za prisustvo na sednici i nadomestok na patnite i dnevnite tro{oci, vo ramkite utvrdeni so zakon.
Prestanok na mandatot
(1) Na ~lenot na sovetot mu prestanuva mandatot pred istekot na vremeto za koe e izbran:
- ako podnese ostavka;
- vo slu~aj na smrt;
- ako e osuden so pravosilna presuda za krivi~no delo na kazna zatvor vo traewe od nad {est meseci;
- ako nastapi slu~aj na nespojlivost so funkcijata ~len na sovetot soglasno so Zakonot za lokalnite izbori;
- ako so pravosilno re{enie bide li{en od delovna sposobnost i
- ako prestane da bide `itel na op{tinata.
(2) Sovetot,
na prvata naredna sednica, }e ja konstatira pri~inata i denot na prestanuvawe
na mandatot na ~lenot na sovetot, i toa:
- vo slu~aite od stavot (1) alineja 1, od denot na odr`uvaweto na sednicata i
- vo slu~aite od stavot (1) alinei 2, 3, 4, 5 i 6, so denot na ispolnuvaweto na uslovot.
(3) Na ~lenot na sovetot mo`e da mu bide odzemen mandatot ako neopravdano otsustvuva od tri sednici
na sovetot po red.
(4) Za opravdanosta na otsustvoto od stavot (3) na ovoj ~len odlu~uva sovetot so mnozinstvo glasovi od vkupniot broj ~lenovi na sovetot.
^len 47
Izbor na pretsedatel na sovetot
(1) Pretsedatelot na sovetot se izbira od redot na ~lenovite na sovetot, so mandat od ~etiri godini.
(2) Za pretsedatel na sovetot e izbran kandidatot koj dobil mnozinstvo glasovi od vkupniot broj ~lenovi na sovetot.
(3) Dokolku vo prviot krug nikoj od kandidatite za pretsedatel ne dobil potreben broj glasovi, se pristapuva kon vtor krug na glasawe za dvajcata kandidati koi{to vo prviot krug dobile najgolem broj glasovi.
(4) Za pretsedatel e izbran ~lenot na sovetot koj{to vo vtoriot krug na glasawe dobil pove}e glasovi.
(5) Do izborot na pretsedatel, sovetot go svikuva i so nego rakovodi najstariot ~len na sovetot.
^len 48
Obvrski
na pretsedatelot na sovetot
(1) Pretsedatelot na sovetot:
1. Gi svikuva i rakovodi so sednicite na sovetot;
2. Se gri`i za organizacijata i rabotata na sovetot i
3. Gi potpi{uva propisite {to gi donel sovetot i vo rok od tri dena od denot na nivnoto donesuvawe gi dostavuva na gradona~alnikot zaradi objavuvawe.
^len 49
Izbor na gradona~alnik
Gradona~alnikot se izbira sekoja ~etvrta godini, na op{ti, neposredni i slobodni izbori so tajno glasawe vo soglasnost so zakonot so koj se reguliraat lokalnite izbori.
^len 50
Nadle`nosti na gradona~alnikot
(1) Gradona~alnikot:
1. Ja pretstavuva i zastapuva op{tinata;
2. Ja kontrolira zakonitosta na propisite na sovetot;
3. Gi objavuva propisite na sovetot vo slu`benoto glasilo na op{tinata;
4. Go obezbeduva izvr{uvaweto na odlukite na sovetot;
5. Go obezbeduva izvr{uvaweto na rabotite koi{to so zakon i se delegirani na op{tinata;
6. Inicira i predlaga donesuvawe na propisi od nadle`nost na sovetot;
7. Go predlaga godi{niot buxet i godi{nata smetka na buxetot na op{tinata;
8. Go izvr{uva buxetot na op{tinata;
9. Izbira direktori na javnite slu`bi koi gi osnovala op{tinata, vrz osnova na javen konkurs;
10. Redovno go izvestuva sovetot za izvr{uvaweto na svoite nadle`nosti vo soglasnost so statutot;
11. Re{ava vo upravni raboti za prava, obvrski i interesi na pravni i fizi~ki lica, vo soglasnost so zakon;
12. Donesuva pravilnik za sistematizacija na rabotnite mesta na op{tinskata administracija;
13. Rakovodi so op{tinskata administracija;
14.
Odlu~uva
za vrabotuvaweto, pravata, dol`nostite i odgovornostite na vrabotenite vo
op{tinskata administracija, dokolku poinaku ne e opredeleno so zakon.
15. Obezbeduva pravilno i zakonito koristewe, odr`uvawe i za{tita na sopstvenosta na op{tinata, vo soglasnost so zakon i statutot i
16. Vr{i drugi raboti utvrdeni so zakon i so statutot.
(2) Gradona~alnikot mo`e da ovlasti
rakovoden slu`benik na op{tinata da ja
vodi postapkata i da re{ava vo upravni raboti, kako i da potpi{uva akti.
^len 51
Kontrola na zakonitosta na propisite pred nivnoto objavuvawe
(1) Ako gradona~alnikot smeta deka propisot
na sovetot ne e vo soglasnost so Ustavot i zakonite, dol`en e vo rok od sedum dena od denot na dostavuvaweto
so re{enie da go zapre negovoto objavuvawe, so koe }e gi obrazlo`i
pri~inite za zapiraweto.
(2) Sovetot e dol`en, vo rok od 15 dena od denot na objavuvaweto na re{enieto od stavot 1 na ovoj ~len, da go razgleda re{enieto i da odlu~i po nego.
(3) Ako sovetot go potvrdi propisot, gradona~alnikot e dol`en da go objavi i istovremeno da podnese inicijativa za poveduvawe postapka za ocenuvawe na ustavnosta i zakonitosta na osporeniot propis pred Ustavniot sud na Republika Makedonija.
(4) Za inicijativata od stavot (3) na ovoj ~len gradona~alnikot e dol`en da go informira ministerstvoto nadle`no za vr{ewe na rabotite {to se odnesuvaat na lokalnata samouprava.
^len 52
Izvr{uvawe na
funkcijata gradona~alnik
(1) Novoizbraniot gradona~alnik ja prezema
dol`nosta od prethodniot gradona~alnik vo rok od sedum dena od denot na
izborot.
(2) Gradona~alnikot ja vr{i profesionalno svojata funkcija.
(3) Za vreme na vr{eweto
na funkcijata gradona~alnikot ne mo`e da vr{i
druga profesionalna dejnost.
(4) Gradona~alnikot ne mo`e da bide povikan na krivi~na odgovornost ili da bide pritvoren za iska`ano mislewe vo sovetot.
(5) Gradona~alnikot opredeluva koj od
~lenovite na sovetot }e go zamenuva vo slu~ai na spre~enost ili otsustvo, vo
soglasnost so postapka utvrdena so statutot.
(6) Na ~lenot na sovetot mu miruva funkcijata ~len na sovetot za vremeto koga go zamenuva gradona~alnikot.
(7) Pretsedatelot na sovetot ne mo`e da go zamenuva gradona~alnikot.
(8) Platata i nadomestocite na gradona~alnikot,
kako i nadomestokot za ~lenot na
sovetot koj go zamenuva gradona~alnikot, se ureduvaat so zakon.
(1) Gradona~alnikot ne mo`e da
bide imenuvan za ~len vo nadzorni, upravni i kontrolni organi na trgovski
dru{tva i javnite slu`bi.
(2) Gradona~alnikot ne mo`e da u~estvuva vo procesot na odlu~uvawe za pra{awa vo koi toj ili negoviot bra~en drugar, deca ili rodnina do vtor stepen strani~na linija ima finansiski ili drug li~en interes.
(3) Gradona~alnikot e dol`en da go informira sovetot za interesot od stavot (2) na ovoj ~len.
(4) Vo slu~aite od stavot (2) na ovoj
~len odlu~uva eden od ~lenovite na sovetot izbran na na~in na koj se izbira
pretsedatelot na sovetot.
^len 54
Prestanok na mandatot na gradona~alnikot
(1) Na gradona~alnikot mu prestanuva mandatot po sila na zakon:
- ako podnese ostavka;
- vo slu~aj na smrt;
- ako e osuden so pravosilna presuda za krivi~no delo na kazna zatvor vo traewe nad {est meseci;
- ako so pravosilno re{enie bide li{en od delovna sposobnost;
- ako nastapi slu~aj na nespojlivost za vr{ewe na funkcijata soglasno so Zakonot za lokalni izbori;
- vo slu~aj na neopravdano otsustvo podolgo od {est meseci i ako prestane da bide `itel na op{tinata.
(2) Za opravdanosta na otsustvoto od stavot (1) alineja 6 na ovoj ~len odlu~uva sovetot, so dvotretinsko mnozinstvo od vkupniot broj ~lenovi na sovetot.
(3) ^lenot na sovetot koj go zamenuva gradona~alnikot , vo rok od 15 dena od denot na nastapuvaweto na eden od slu~aite od stavot (1) na ovoj ~len e dol`en za toa da go izvesti ministerstvoto nadle`no za rabotite {to se odnesuvaat na lokalnata samouprava.
(4) Ministerstvoto nadle`no za vr{ewe na rabotite {to se odnesuvaat na lokalnata samouprava, vo rok od 15 dena od denot na priemot na izvestuvaweto od stavot (3) na ovoj ~len ja izvestuva Vladata na Republika Makedonija, koja vo rok od eden mesec od denot na priemot na izvestuvaweto, konstatira deka nastapil eden od slu~aite od stavot (1) na ovoj ~len i istovremeno inicira postapka za raspi{uvawe novi izbori za gradona~alnik, vo soglasnost so zakon.
(5) Sovetot, vo rok od 30 dena od denot na objavuvaweto na odlukata na Vladata od stavot (4) na ovoj ~len, }e izbere eden od ~lenovite na sovetot koj }e ja vr{i dol`nosta na gradona~alnikot za periodot do izborot na nov gradona~alnik, na na~in na koj se izbira pretsedatelot na sovetot.
(6) Na ~lenot na sovetot mu miruva funkcijata ~len na sovetot za vremeto na vr{eweto na dol`nosta gradona~alnik vo soglasnost so stavot 5 na ovoj ~len.
(7) Izborite od stavot 4 na ovoj ~len nema da se sprovedat dokolku do noviot izboren period ima pomalku od {est meseci.
^len 55
Komisija za odnosi me|u zaednicite
(1) Vo op{tinata vo koja najmalku 20% od vkupniot broj `iteli na op{tinata utvrden na posledniot izvr{en popis na naselenieto se pripadnici na odredena zaednica se formira komisija za odnosi me|u zaednicite.
(2) Komisijata od stavot (1) na ovoj ~len ja so~inuvaat podednakov broj pretstavnici od sekoja zaednica zastapena vo op{tinata.
(3) Na~inot na izbor na ~lenovite na Komisijata se ureduva
so statut.
(4) Komisijata gi razgleduva pra{awata koi se
odnesuvaat na odnosite me|u zaednicite zastapeni vo op{tinata i dava
mislewa i predlozi za na~inite za nivno
re{avawe.
(5) Sovetot na op{tinata e dol`en da gi razgleda
mislewata i predlozite od stavot (4) na ovoj ~len i da odlu~i vo vrska so niv.
^len 56
Sovet za za{tita na potro{uva~ite
(1) Za razgleduvawe na pra{awa i utvrduvawe predlozi koi{to se odnesuvaat na kvalitetot na uslugite na javnite slu`bi na op{tinata, sovetot mo`e da formira sovet za za{tita na potro{uva~ite, sostaven od pretstavnici na pogolemite grupi na korisnici na javnite uslugi.
(2) Sostavot, na~inot na izborot na ~lenovite i delokrugot na rabota na sovetot od stavot (1) na ovoj ~len se ureduvaat so statutot.
VI. OP[TINSKA ADMINISTRACIJA
(1) Za izvr{uvawe na rabotite od nadle`nost na organite na op{tinata se organizira op{tinska administracija.
(2) Op{tinskata administracija se organizira vo sektori i oddelenija.
(3) Op{tinata mo`e da organizira op{tinski inspektorat zaradi vr{ewe na inspekciskiot nadzor nad vr{eweto na rabotite od nejzina nadle`nost.
(4) Organizacijata, delokrugot i na~inot na izvr{uvawe na zada~ite na op{tinskata administracija gi utvrduva sovetot, vrz osnova na predlog na gradona~alnikot.
^len 58
Status na vrabotenite vo op{tinskata administracija
(1) Vrabotenite vo op{tinskata administracija koi vr{at stru~ni, normativno-pravni, izvr{ni, upravno-nadzorni raboti i re{avaat upravni raboti imaat status na dr`aven slu`benik.
(2) Za vrabotuvaweto, pravata i dol`nostite, sistemot na
plati i nadomestoci na plati, odgovornosta, ocenuvaweto i prestanokot na
rabotniot odnos na vrabotenite od stavot (1) na ovoj ~len }e se primenuvaat
odredbite od Zakonot za dr`avnite slu`benici.
(3) Za vrabotenite vo op{tinskata administracija koi vr{at administrativno-tehni~ki i pomo{ni raboti se primenuvaat odredbite od rabotnoto zakonodavstvo.
^len 59
Zastapenost na zaednicite pri vrabotuvaweto
Pri vrabotuvaweto, vo op{tinskata
administracija i vo javni slu`bi koi gi osnovala op{tinata }e se vodi smetka za
soodvetna i pravi~na zastapenost na gra|anite koi pripa|aat na site zaednici
zastapeni vo op{tinata na site nivoa, kako i po~ituvawe na kriteriumite na stru~nost i kompetentnost .
^len 60
Obvrski na op{tinskata
administracija
Op{tinskata administracija:
1. Gi podgotvuva aktite za sovetot i gradona~alnikot;
2. Gi podgotvuva sednicite na sovetot, kako i sednicite na negovite postojani i povremeni komisii.
3. Vr{i stru~ni raboti za sovetot i za gradona~alnikot;
4. Go vodi smetkovodstvoto na op{tinata;
5. Ja sledi problematikata vo oblastite od nadle`nost na op{tinata, vr{i analiza na sostojbata i dava inicijativi i predlozi za nivno re{avawe;
6. Dostavuva informacii i podatoci vo vrska so aktivnostite na op{tinata na barawe na nadle`nite organi ili vrz osnova na zakon;
7. Rakuva so dokumentite na op{tinata, i gi ~uva se do nivnoto uni{tuvawe, odnosno predavawe vo Dr`avniot arhiv na Republika Makedonija i
8. Vr{i i drugi raboti {to }e ñ gi opredeli sovetot i gradona~alnikot.
Formirawe i ukinuvawe na zaedni~kata administracija
(1) Zaedni~kite administrativni tela za izvr{uvawe na oddelni nadle`nosti }e bidat osnovani ili ukinati vrz osnova na odluka donesena so mnozinstvo glasovi od vkupniot broj ~lenovi na sekoj od sovetite na op{tinite.
(2) Vrz osnova na odlukite od stavot (1) na ovoj ~len se sklu~uva pismen dogovor vo koj se utvrduvaat: op{tinite koi go osnovaat zaedni~koto administrativno telo; sedi{teto na zaedni~koto administrativno telo; vidot, obemot i na~inot na izvr{uvawe na aktivnostite; koristeweto na objektite i opremata; finansiraweto; na~inot na ukinuvaweto i kontrolata na raboteweto na zaedni~koto administrativno telo.
(3) Dogovorot od stavot (2) na ovoj
~len se objavuva vo //Slu`ben
vesnik na Republika Makedonija//.
VII. AKTI NA ORGANITE NA OP[TINITE
^len 62
Propisi na sovetot
(1) Vo vr{eweto na rabotite od svojata nadle`nost sovetot donesuva propisi, i toa: statut, programi, planovi, odluki i drugi propisi utvrdeni so zakon.
(2) Propisite se donesuvaat so mnozinstvo glasovi od vkupniot broj ~lenovi na sovetot, dokolku poinaku ne e opredeleno so ovoj ili drug zakon.
(3) Propisite za ~ie izvr{uvawe se potrebni finansiski sredstva mora da sodr`at i odredbi so koi se utvrduvaat izvorite i visinata na sredstvata za nivno izvr{uvawe.
(4) Propisite se objavuvaat vo slu`beniot glasnik na op{tinata najdocna vo rok od sedum dena od denot na nivnoto donesuvawe.
(5) Propisite od stavot (1) na
ovoj ~len vleguvaat vo sila osmiot den od
denot na objavuvaweto, dokolku so statutot ne e poinaku ne e opredeleno.
(6) Op{tinata vodi zbirka na objavenite propisi, koja e dostapna na op{t uvid.
^len 63
Akti na gradona~alnikot
Za re{avawe na poedine~nite prava, obvrski
i interesi na fizi~kite i pravnite lica, gradona~alnikot donesuva re{enija.
VIII. SOPSTVENOST NA OP[TINATA
^len 64
Sopstvenost na op{tinata
(1) Op{tinata ima pravo na sopstvenost na stvari, pari~ni sredstva i prava.
(2) Vrednosta na sopstvenosta na op{tinata se procenuva i iska`uva pri izgotvuvaweto na godi{nata smetka.
(3) So sopstvenosta op{tinata raspolaga i stopanisuva kako dobar doma}in, na na~in utvrden so zakon.
^len 65
(3) Finansiskite sredstva dobieni od proda`bata na stvarite vo sopstvenost na op{tinata mo`e da se investiraat samo za steknuvawe na novi ili rekonstrukcija na postojnite stvari vo sopstvenost na op{tinata.
Stvarite vo sopstvenost na op{tinata mo`e da se dadat na koristewe na
drugi subjekti po pat na javno naddavawe, vo soglasnost so zakon.
IX. NADZOR NAD RABOTATA NA ORGANITE NA OP[TINATA
(1) Nadzorot nad rabotata na organite na op{tinata vo vr{eweto na nejzinite nadle`nosti go opfa}a nadzorot nad zakonitosta, i kontrola i revizija vrz materijalnoto i finansiskoto rabotewe.
(2) Nadzorot nad rabotata na organite na op{tinata nad vr{eweto na delegirani raboti od nadle`nost na organite na dr`avnata uprava go opfa}a nadzorot nad zakonitosta i nadzorot nad efikasnosta.
(3) Vo slu~ai utvrdeni so zakon, se vr{i i prethoden nadzor koj opfa}a prethodna soglasnost na propisite na op{tinata.
(4) Na~inot i postapkata na vr{eweto na nadzorot nad
rabotata na organite na op{tinata se utvrdena so zakon.
(5) Organite na op{tinata se dol`ni da
sorabotuvaat so organite za vr{ewe na
nadzor.
^len 70
(1) Nadzorot nad zakonitosta na propisite na op{tinata vr{i ministerstvoto nadle`no za vr{ewe na rabotite na lokalnata samouprava.
(2) Nadzor nad zakonitosta na rabotata na organite na op{tinata vr{at organite na dr`avnata uprava.
(3) Kontrola na materijalnoto i finansiskoto rabotewe na op{tinata vr{i Ministerstvoto za finansii.
(4) Revizija nad
materijalnoto i finansiskoto rabotewe na op{tinata vr{i Dr`avniot zavod za revizija, soglasno so Zakonot za dr`avna
revizija.
(5) Nadzorot nad delegiranite nadle`nosti go vr{i organot na dr`avnata uprava ~ii nadle`nosti se delegirani na op{tinata.
^len 71
Nadzor nad zakonitosta na propisite na op{tinata
(1) Gradona~alnikot e dol`en, vo rok od 10 dena od denot na nivnoto objavuvawe, da gi dostavi propisite na op{tinata do ministerstvoto nadle`no za vr{ewe na rabotite na lokalnata samouprava.
(2) Dokolku organot od stavot (1) na ovoj ~len smeta deka propisot ne e vo soglasnost so Ustavot i zakon, vo rok od 45 od denot na dostavuvaweto na propisot, donesuva re{enie za zapirawe na primenata na propisot, so koe gi obrazlo`uva i pri~inite za zapiraweto.
(3) Re{enieto od stavot (2) na ovoj ~len se objavuva vo //Slu`ben vesnik na Republika Makedonija//.
(4) Organot od stavot (1) na ovoj ~len, vo rok od 30 dena od denot na objavuvaweto na re{enieto od stavot (1) na ovoj ~len, do Ustavniot sud na Republika Makedonija podnesuva inicijativa za ocenuvawe na ustavnosta i zakonitosta na zapreniot propis.
(5) Ako postapkata ne bide pokrenata vo opredeleniot rok od stav 4 na ovoj ~len, prestanuva va`nosta na re{enieto za zapirawe na primenata na propisot od stavot (1) na ovoj ~len, i zapreniot propis stanuva izvr{en.
^len 72
Revizija nad
materijalnoto i finansiskoto rabotewe
(1) Dr`avniot zavod za revizija vr{i redovni revizii na
finansiskite smetki na op{tinite, vo soglasnost so zakon.
(2) Gradona~alnikot e dol`en, vo rok od 30 dena od denot na
donesuvaweto, da gi dostavi izve{taite za izvr{uvaweto na buxetot i zavr{nata
smetka na op{tinata do Dr`avniot zavod za revizija.
(3) Kone~niot izve{taj za izvr{enata revizija se dostavuva
do organite na op{tinata, do ministerot nadle`en za rabotite na lokalnata
samouprava i do ministerot za finansii.
^len 73
Prethodna soglasnost
(1) Ako pri donesuvawe na propisot na op{tinata se bara prethodna soglasnost od drug organ, organot soglasnosta ja dava najdocna vo rok od 60 dena od denot koga mu e vra~en predlogot na propisot.
(2) Ako prethodnata soglasnost ne bide dobiena vo rokot od stavot (1) na ovoj ~len propisot se smeta za prifaten onaka kako {to bil predlo`ena od op{tinata.
X. RASPU[TAWE NA SOVETOT NA OP[TINATA
^len 74
Samoinicijativno raspu{tawe na sovetot
Sovetot se raspu{ta ako za toa se izjasni mnozinstvoto od vkupniot broj
~lenovi na sovetot.
(1) Sovetot se raspu{ta, ako:
1. Povtorno go donese propisot {to prethodno bil poni{ten ili ukinat so odluka na Ustavniot sud na Republika Makedonija;
2. Donese odluka so koja se zagrozuvaat suverenitetot i teritorijalniot integritet na Republika Makedonija;
3. Ne se sostane za period podolg od {est meseci i
4. Ne go donese buxetot i godi{nata smetka na buxetot do 31 mart vo tekovnata godina;
(2) Za nastapuvaweto na eden od uslovite od stavot (1) na ovoj ~len, gradona~alnikot e dol`en vedna{ da go izvesti ministerstvoto nadle`no za vr{ewe na rabotite od oblasta na lokalnata samouprava .
^len 76
(1) Ministerstvoto nadle`no za vr{ewe na rabotite od oblasta na lokalnata samouprava, vo rok od sedum dena od denot na priemot na izvestuvaweto od ~lenot 75 stav (2) na ovoj zakon, do Vladata na Republika Makedonija }e podnese predlog za raspu{tawe na sovetot.
(2) Vladata na Republika Makedonija, vo rok od eden mesec od denot na priemot na predlogot od stavot (1) na ovoj ~len, }e donese re{enie za raspu{tawe na sovetot po sila na zakon koe go objavuva vo //Slu`ben vesnik na Republika Makedonija//.
(3) Za ostatokot od izborniot period }e se raspi{at novi izbori za sovetot, soglasno so Zakonot za lokalnite izbori.
(4) Izborite od stavot (3) od
ovoj ~len nema da se sprovedat dokolku do noviot izboren period ima pomalku od
{est meseci.
^len 77
Vr{ewe na rabotite na sovetot
(1) Do izborot na nov sovet, rabotite na sovetot gi vr{i gradona~alnikot na op{tinata.
(2) Pri izvr{uvaweto na rabotite od stavot (1) na ovoj ~len gradona~alnikot ne mo`e:
- da odlu~uva za pra{awa {to se odnesuvaat na raspolagawe so sopstvenosta na op{tinata;
- da odlu~uva za pra{awa vo koi toj ili negoviot bra~en drugar, deca ili rodnina do vtor stepen strani~na linija ima finansiski ili drug li~en interes i
-
da donesuva propisi predvideni vo ~lenot 36 od ovoj zakon.
XI. MEHANIZMI ZA SORABOTKA ME\U
OP[TINITE, VLADATA NA REPUBLIKA
MAKEDONIJA I ORGANITE NA UPRAVATA
^len 78
Konsultirawe na op{tinite
(1) Op{tinite, }e
bidat blagovremeno i soodvetno konsultirani vo postapkata na planirawe i odlu~uvawe za pra{awa koi se
odnesuvaat na niv.
(2) Op{tinite }e bidat
konsultirani za planiraweto na javnite raboti pri izgotvuvaweto na prostorniot
plan na Republikata.
(3) Na~inot na
konsultaciite od stavovite (1) i (2) na ovoj ~len }e bide utvrden so zakonite od soodvetnata oblast.
^len 79
Dogovori za sorabotka me|u dr`avata i op{tinite
(1) Vladata mo`e, zaradi koordinacija pri planiraweto, programiraweto i implementacijata na politikite vo odredeni oblasti ili grupa na oblasti, da sklu~uva dogovori za sorabotka so edna ili pove}e op{tini vo oblastite od zaemen interes.
(2) Sobranieto na Republika Makedonija }e bide informirano za dogovori za sorabotka od stavot (1) na ovoj ~len.
^len 80
Sorabotka me|u Vladata i op{tinite
(1)
Vladata sorabotuva so op{tinite za pra{awa {to se od niven interes, i toa za:
-
zakonite {to se
odnesuvaat na op{tinite;
-
iznosot na op{tata
dotacija {to treba da im se dodeli na op{tinite vo tekovnata kalendarska godina
i
-
izvorite na finasirawe
na nadle`nostite.
(2)
Za sorabotkata za pra{awata navedeni vo
stavot (1) od ovoj ~len se podgotvuva
izve{taj vo koj se vnesuvaat pra{awata za koi e postignata soglasnost i
pra{awata za koi ne postoi soglasnost .
(3)
So zakonot {to se odnesuva na pra{awata od stavot (1) na ovoj ~len, do
Sobranieto na Republika Makedonija se prilo`uva i izve{tajot od stavot (2) na ovoj ~len.
^len 81
Zdru`enie na op{tini na Republika Makedonija
(1) Zdru`enieto na op{tini vo koe zaradi za{tita i unapreduvawe na zaedni~kite interesi se zdru`ile pove}e od 2/3 od op{tinite od celata teritorija na Republika Makedonija, ima pravo da:
- sorabotuva so Vladata po pra{awata od zna~ewe za op{tinite vo Republika Makedonija;
-
inicira
donesuvawe na zakonite {to se odnesuvaat na unapreduvawe na lokalnata
samouprava;
-
dava predlozi za proektirawe na
predlogot na Buxetot na Republika
Makedonija vo delot {to se odnesuva na dodeluvawe na sredstva na op{tinite
nameneti za vr{ewe na nadle`nostite utvrdeni so zakon i
- ostvaruva sorabotka so srodni organizacii od drugi zemji i ja pretstavuva Republika Makedonija vo me|unarodni organizacii na lokalnite vlasti.
(2) Zdru`enieto od stavot (1) na ovoj ~len se osnova, organizira, funkcionira i registrira pod uslovi i na na~in utvrdeni so zakon.
Osnovawe
oblici na mesna samouprava
(1) Vo op{tinata mo`at da se osnovaat oblici na mesna samouprava, i toa:
- vo gradovite - urbani zaednici i
- vo drugite naseleni mesta - mesni zaednici.
(2) Podra~jeto za
koe se osnovaat urbanite zaednici se
granicite na urbanite edinici,
spored urbanisti~kiot plan na
gradot.
(3) Podra~jeto za koe se osnovaat mesnite zaednici se granicite na katastarskite op{tini na
naselenite mesta.
(4) So statutot na op{tinata, poblisku se opredeluvaat: oblicite na mesna
samouprava {to se osnovaat na podra~jeto
na op{tinata soglasno so stavot (1) na ovoj ~len; odnosite so organite
na op{tinata; rabotite od nadle`nost na gradona~alnikot ~ie izvr{uvawe mo`e da se
delegira na pretsedatelot na sovetot na
mesnata samouprava; na~inot na obezbeduvawe sredstva za delegiranite raboti i
drugi pra{awa od zna~ewe za mesnata samouprava.
Nadle`nosti na
urbanite, odnosno mesnite zaednici
@itelite, vo urbanite, odnosno mesnite zaednici, na sobiri na gra|anite:
- razgleduvaat pra{awa, zazemaat stavovi i izgotvuvaat predlozi za pra{awa od neposredno i sekojdnevno zna~ewe za `ivotot i rabotata na `itelite od toa podra~je;
-
mo`at
da izberat sovet na urbanata, odnosno mesnata zaednica, na na~in i vo postapka
{to se utvrdeni so statutot na op{tinata.
^len 84
Izbor
na sovetot na urbanata, odnosno mesnata zaednica
Sovetot na urbanata, odnosno mesnata zaednica se izbira, na sobiri na gra|anite na urbanata, odnosno mesnata zaednica, na na~in i vo postapka {to se utvrdeni so statutot na op{tinata.
^len 85
Izbor na pretsedatelot na sovetot na urbanata,
odnosno
mesnata zaednica
(1) Sovetot na urbanata, odnosno mesnata
zaednica, od redot na svoite ~lenovi izbira pretsedatel, so mandat od ~etiri
godini.
(2) Za izborot i obvrskite na pretsedatelot na
sovetot na urbanata odnosno mesnata zaednica soodvetno }e se primenuvaat
odredbite od ~lenovite 47 i 48 na ovoj zakon.
^len 86
Delegirawe
na raboti na oblicite na mesna samouprava
(1) Gradona~alnikot mo`e da delegira vr{ewe na opredeleni raboti od neposreden interes i sekojdnevno zna~ewe za `ivotot i rabotata na `itelite, na predsedatelot na sovetot na urbanata, odnosno mesnata zaednica, na na~in utvrden so statutot.
(2) So re{enieto od stavot (1) na ovoj ~len se utvrduvaat i sredstvata za vr{ewe na rabotite od stavot (1) na ovoj ~len kako i na~inot na vr{ewe nadzor nad nivnoto izvr{uvaweto.
XIII. ZA[TITA NA LOKALNATA SAMOUPRAVA
^len 87
Sovetot i gradona~alnikot mo`e pred Ustavniot sud na Republika Makedonija da podnesat inicijativa za ocena na ustavnosta na zakonite i ustavnosta i zakonitosta na op{tite akti na ministerstvata i drugite organi na dr`avnata uprava so koi se naru{uva ustavnata polo`ba i pravata na op{tinata utvrdeni so Ustavot i zakonite.
^len 88
Sudska za{tita na op{tinata
Na op{tinite im se garantira sudska za{tita pred nadle`nite sudovi vo odnos na aktite i na aktivnostite na organite na dr`avnata uprava i na Vladata na Republika Makedonija so koi se popre~uva vr{eweto na nadle`nostite na op{tinite utvrdeni so zakon.
XIV. SLU@BENI JAZICI VO
OP[TINATA
^len 89
Slu`ben jazik
Vo op{tinite slu`ben
jazik e makedonskiot jazik i negovoto kirilsko pismo.
^len 90
Slu`beni
jazici vo op{tinata
(1) Vo op{tinite slu`ben jazik pokraj makedonskiot i negovoto kirilsko
pismo e i jazikot i pismoto koi go koristat najmalku 20% od `itelite na
op{tinata.
(2) Za upotrebata na jazicite i
pismata na koi zboruvaat pomalku od 20% od `itelite na op{tinata odlu~uva
sovetot na op{tinata.
XV. PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI
^len 91
(1) Postojnite statuti na op{tinite, aktite za organizacija i rabota i aktite za sistematizacija na rabotnite mesta vo op{tinite }e se usoglasat so odredbite na ovoj zakon najdocna vo rok od {est meseci od denot na negovoto vleguvawe vo sila.
(2) Postojnite upravni i administrativni organi na op{tinite }e se organiziraat vo op{tinska administracija soglasno so ovoj zakon, vo rok od tri meseci od denot na donesuvaweto na aktite od stavot (1) na ovoj ~len.
^len 92
(1) Ministerot nadle`en za vr{ewe na rabotite {to se odnesuvaat na lokalnata samouprava vo rok od tri meseci od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon }e go donese propisot od ~lenot 10 stav (7) na ovoj zakon.
^len 93
(2) Vrabotenite od stavot (1) na ovoj ~len se dol`ni, najdocna vo rok od
dve godini od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon da polo`at preoden
ispit za proverka na znaeweto za steknuvawe na status na dr`aven slu`benik soglasno
so odredbite od Zakonot za dr`avni slu`benici, i se
rasporeduvaat soglasno so aktot za sistematizacija na rabotnite mesta vo zvawe
koe e soodvetno na steknatoto zvawe.
^len 94
(1) Gradona~alnikot na op{tinata vo rok od tri meseci od denot na
donesuvaweto na zakonot, po predlog na Agencijata, so odluka }e ja utvrdi
soodvetnosta na postojnite zvawa vo op{tinata so grupite i zvawata utvrdeni vo
Zakonot za dr`avni slu`benici.
(2) Licata vraboteni vo upravnite i administrativnite organi na
op{tinata koi na denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon imaat nad 5 godini
raboten sta`, se rasporeduvaat na rabotni mesta soglasno so aktite za
sistematizacija na rabotnite mesta vo zvawe koe e soodvetno na steknatoto zvawe
bez polagawe na ispitot od stavot 1 na ovoj ~len.
^len 95
Sekretarite na sovetite, izbrani soglasno so odredbite od ~lenot 29 stav 1 to~ka 13 i glavnite arhitekti na gradovite, imenuvani soglasno so odredbite od ~lenot 53 od Zakonot za lokalnata samouprava (//Slu`ben vesnik na RM// br. 52/95), prodol`uvat da gi vr{at rabotite i da ja primaat platata koja ja primale do zavr{uvawe na mandatot za koj se izbrani, odnosno imenuvani.
^len 96
(1) Odredbite od postojnite zakoni so koi se ureduvaat pra{awa {to soglasno so ovoj zakon se nadle`nost na op{tinite }e prodol`at da se primenuvaat se do nivnoto usoglasuvawe so odredbite na ovoj zakon, no najdocna do 31 dekemvri 2003.
(2) Odredbite od ~lenovite 17 i 18 od Zakonot za lokalnata samouprava (//Slu`ben vesnik na RM// br. 52/95) }e prodol`at da se primenuvaat se do usoglasuvaweto na posebnite zakoni od stavot (1) na ovoj ~len.
(3) Vrabotenite, opremata, sredstvata za rabota, arhivata, dokumentacijata od podra~nite edinici na organite na dr`avnata uprava ~ii nadle`nosti soglasno so ovoj zakon stanuvaat op{tinski se prezemaat od op{tinata na na~in i pod uslovi utvrdeni so usoglasenite posebni zakoni od stavot (1) na ovoj ~len.
^len 97
Do donesuvawe na zakonot so koj }e se uredat pra{awata za finansirawe na op{tinite, finasiraweto na op{tinite }e prodol`i da se vr{i soglasno so odredbite od Zakonot za lokalnata samouprava (//Slu`ben vesnik na RM// br. 52/95) i Zakonot za buxetite (//Slu`ben vesnik na RM// br.79/93; 3/94; 71/96; 46/2000 i 11/2001).
^len 98
^len 99
(1) Odredbite od ~lenovite 34, 50 stav (1) to~ka 9, ~lenot 52 stav (2) i ~lenovite 82, 83, 84 i 85 od ovoj zakon }e vlezat vo sila na narednite lokalni izbori.
^len 100
Do donesuvaweto na zakonot od ~lenot 45 na ovoj
zakon, ~lenovite na sovetot }e primaat nadomestok za prisustvo na sednica na
sovetot bez ogled na nejzinoto
vremetraewe, najmnogu do 30% od prose~nata mese~na neto plata vo Republika
Makedonija isplatena vo poslednite tri meseci, a nadomestocite za patnite i
dnevnite tro{oci }e im se isplatuvaat spored propisite koi se odnesuvaat na
dr`avnite slu`benici.
^len 101
Do donesuvaweto na zakonot so koj }e
se uredi nadzor nad re{enijata na
gradona~alnikot doneseni po upravni raboti od nadle`nost na op{tinata, nadzorot
}e go vr{i komisijata za re{avawe vo upravna postapka vo vtor stepen za oddelni
upravni oblasti pri Vladata na Republika Makedonija.
^len 102
(1) Do registriraweto na Zdru`enieto na op{tinite na Republika Makedonija Zaednicata na edinicite na lokalnata samouprava na Republika Makedonija formirana soglasno so odredbite od ~lenot 10 stav 5 od Zakonot za lokalnata samouprava (//Slu`ben vesnik na RM// br. 52/95) prodol`uva da gi vr{i rabotite koi gi vr{ela do denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.
(2) So registriraweto na Zdru`enieto na op{tinite na Republika Makedonija se prezemaat opremata, sredstvata za rabota, arhivata i dokumentacijata na Zaednicata na edinicite na lokalnata samouprava.
^len 103
^len 104
So denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon prestanuva da va`i Zakonot za lokalnata samouprava (//Slu`ben vesnik na RM// br. 52/95 i 60/95).
^len 105
Ovoj zakon vleguva vo sila osmiot den od denot na objavuvaweto vo //Slu`ben vesnik na Republika Makedonija//.